Boże Ciało
O wszystkim

Kwiaty, stroje ludowe i wianki, czyli Boże Ciało po polsku

Dywany z płatków kwiatów, parada strojów ludowych, bogato zdobione ołtarze i trasy wystawnych procesji. Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, znana szerzej pod nazwą Boże Ciało, to jedno z najokazalej obchodzonych świąt kościelnych w Polsce. Bogate uroczystości gromadzą rzesze wiernych w każdym zakątku kraju, a w wielu miejscach przyciągają także licznych turystów z zachwytem podziwiających kościelny ceremoniał.

Okazałe procesje na cześć Chrystusa

Boże Ciało przypada na jedenaście dni po Zielonych Świątkach i jest obchodzone w Polsce od XIV wieku. Już wówczas obowiązkowym elementem uroczystości były procesje do czterech ołtarzy ustawionych w kierunku czterech stron świata. Według nauk Kościoła procesja ma rozwijać kult Chrystusa w Eucharystii. Inna interpretacja mówi o opuszczaniu świątyni przez Boga i wyjściu pomiędzy ludzi, aby być bliżej nich. Z czasem procesje przyjęły także charakter prośby o dobrą pogodę i urodzaj na nadchodzące miesiące. Gałązki odłamywane z drzew stawianych obok ołtarzy na trasie procesji miały ochraniać domostwo i zapewniać dobrobyt.

Procesje w trakcie Bożego Ciała przyjmują bardzo uroczysty charakter. Niosący obrazy, figury i chorągwie ubierają stroje regionalne i galowe mundury. Dziewczynki sypią kwiaty, chłopcy dzwonią dzwonkami, starsze dzieci niosą poduszki z wizerunkami świętych. Trwa utrwalony od lat porządek, dzięki któremu zachowane są resztki ludowych zwyczajów.

Kwietne wianki

Oprócz bogatych procesji, zwyczajowo w Boże Ciało święci się przyniesione do kościoła wianki. Wykonywane są one z najpiękniejszych kwiatów i ziół, które później mają szerokie zastosowanie w gospodarstwie. Niegdyś wierzono, że poświęcone wianki chronią dom przed wszelkimi nieszczęściami, a także przed działaniem czarownic. Wieszano je także w stajni, aby zapewnić ochronę zwierzętom. Ususzone zioła wykorzystywano do przygotowania naparów na różne dolegliwości, bądź do okadzania chałup, chorych lub zwierząt odczyniając w ten sposób uroki.

Polskie dziedzictwo – Boże Ciało w Łowiczu

Procesja z okazji Bożego Ciała to jeden ze zwyczajów, który na stałe zapisał się w kulturze naszego kraju. Już od średniowiecza wychodzono na ulice chwaląc Boga w najbardziej wystawny i uroczysty sposób. Jedną z największych i najbardziej znanych jest procesja w Krakowie. Rozpoczyna się z katedry na Wawelu i przemierza dawny Trakt Królewski prowadzący ulicą Grodzką, kończąc się na Rynku obok Kościoła Mariackiego.

Uznaniem wartości kulturowej święta Bożego Ciała jest wpisanie procesji w Łowiczu na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Łowicka procesja łączy w sobie wszystko to, co najważniejsze w tej uroczystości: tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie, zaangażowanie lokalnej społeczności, budowanie regionalnej tożsamości. Co roku w jeden z majowych lub czerwcowych czwartków do Łowicza zjeżdżają się tysiące turystów z zachwytem podziwiając barwny korowód, który jest wyrazem kilkusetletniej polskiej tradycji.

Choć to Łowicz został wpisany na Listę Dziedzictwa to wszyscy powinniśmy dbać o to, aby procesje z okazji Bożego Ciała były okazją do pokazania nie tylko swojej religijności, ale również przywiązania do regionu. Dobre praktyki, które z powodzeniem stosowane są w Łowiczu mogą być dla nas przykładem troski o własne tradycje i budowanie przekazu pokoleniowego, dzięki któremu dziedzictwo niematerialne, nasza kultura i polska tożsamość mogą trwać jeszcze przez długie lata.